
Image Source:(Internet)
नवी दिल्ली : देशात यंदा पावसावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त होत असून, ‘एल निनो’च्या वाढत्या प्रभावामुळे केंद्र सरकारने खबरदारीची पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. संभाव्य दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी सर्व राज्यांनी आतापासूनच तयारीला लागावे, असे निर्देश पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दिले आहेत.
प्रशांत महासागरातील पाण्याच्या तापमानात होत असलेल्या असामान्य वाढीमुळे ‘एल निनो’ची स्थिती निर्माण होते. या हवामान प्रक्रियेचा परिणाम जगभरातील वातावरणावर होत असून, भारतातील मान्सूनही त्याला अपवाद नाही. हवामान तज्ज्ञांच्या मते, एल निनो सक्रिय झाल्यास देशातील काही भागांमध्ये सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची शक्यता वाढते.
भारतीय शेती प्रामुख्याने मान्सूनवर अवलंबून असल्याने पावसातील घट कृषी क्षेत्रासाठी चिंतेचा विषय ठरू शकते. खरीप हंगामातील पिकांवर त्याचा विपरीत परिणाम होण्याबरोबरच जलसाठ्यांमध्ये घट, पाणीटंचाई आणि ग्रामीण भागातील अडचणी वाढण्याची शक्यता आहे. परिणामी अन्नधान्य उत्पादन आणि बाजारभावांवरही दबाव निर्माण होऊ शकतो.
या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने राज्यांना जलसंधारण, पाणी व्यवस्थापन आणि आपत्कालीन नियोजनावर भर देण्याचे आवाहन केले आहे. नीती आयोगाच्या बैठकीत पंतप्रधान मोदी यांनी पाण्याचा कार्यक्षम वापर आणि दीर्घकालीन उपाययोजनांवर लक्ष केंद्रित करण्याची गरज अधोरेखित केली.
दरम्यान, हवामानातील अनिश्चितता, वाढते तापमान आणि जलस्रोतांवरील ताण लक्षात घेता आगामी मान्सूनकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे. पावसाची स्थिती आणि एल निनोचा प्रभाव यावरच शेती, पाणीपुरवठा तसेच अर्थव्यवस्थेची दिशा मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहणार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.