सोन्या-चांदीच्या दरात मोठी घसरण;सोने ५१ हजारांनी, तर चांदी २.३३ लाखांनी स्वस्त; जाणून घ्या पडझडीमागची कारणे
Total Views |
Image Source:(Internet)मुंबई : गेल्या काही काळात विक्रमी तेजी नोंदवणाऱ्या सोने आणि चांदीच्या दरांना आता मोठा ब्रेक लागला आहे. दोन्ही मौल्यवान धातूंच्या किमतींमध्ये उच्चांकावरून मोठी घसरण झाल्याने गुंतवणूकदारांसह सर्वसामान्य ग्राहकांचेही लक्ष बाजाराकडे लागले आहे. सोन्याचा भाव त्याच्या विक्रमी उच्चांकापेक्षा प्रति १० ग्रॅम सुमारे ५१ हजार रुपयांनी खाली आला आहे, तर चांदीच्या दरात प्रति किलो २ लाख ३३ हजार रुपयांहून अधिक घट झाली आहे. या अचानक झालेल्या पडझडीमुळे सोने-चांदी खरेदीसाठी ही योग्य वेळ आहे का, असा प्रश्न ग्राहकांना पडला आहे.
अमेरिकेतील व्याजदर आणि महागाईचा दबाव-
सोने-चांदीच्या दरातील घसरणीमागे अमेरिकेतील आर्थिक घडामोडी महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाईचा दबाव वाढण्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक फेडरल रिझर्व्ह व्याजदरात कपात करण्याऐवजी ते उच्च पातळीवर कायम ठेवू शकते किंवा वाढवू शकते, अशी अपेक्षा बाजारात निर्माण झाली आहे. व्याजदर वाढल्यास किंवा रोख्यांवरील परतावा आकर्षक झाल्यास गुंतवणूकदार सोन्या-चांदीऐवजी इतर पर्यायांकडे वळतात. कारण या मौल्यवान धातूंवर नियमित व्याज मिळत नाही. परिणामी त्यांच्या मागणीवर आणि किमतींवर दबाव निर्माण होतो.
डॉलर मजबूत झाल्याने मौल्यवान धातूंना फटका-
आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोने आणि चांदीचा व्यवहार प्रामुख्याने अमेरिकन डॉलरमध्ये होतो. डॉलरचे मूल्य वाढल्यास इतर देशांतील खरेदीदारांसाठी या धातूंची खरेदी महाग होते. त्यामुळे मागणी कमी होण्याची शक्यता असते. सध्या मजबूत डॉलरचाही सोने आणि चांदीच्या दरांवर परिणाम होत असल्याचे मानले जात आहे.
चांदीच्या घसरणीमागे औद्योगिक मागणीचा मुद्दा-
सोन्याच्या तुलनेत चांदीच्या किमतीत अधिक मोठी घसरण होण्यामागे तिचे औद्योगिक महत्त्व हे एक कारण आहे. सौरऊर्जा प्रकल्प, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि विविध उत्पादन उद्योगांमध्ये चांदीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. आर्थिक मंदीची भीती किंवा औद्योगिक मागणी कमी होण्याचे संकेत मिळाल्यास चांदीच्या दरावर दुहेरी दबाव येतो. त्यामुळे गुंतवणुकीबरोबरच औद्योगिक वापरावर अवलंबून असलेल्या चांदीच्या किमतीत मोठे चढ-उतार पाहायला मिळतात.
गुंतवणूकदारांकडून नफावसुली-
सोने आणि चांदीने यापूर्वी विक्रमी उच्चांक गाठल्यामुळे अनेक गुंतवणूकदारांनी नफा पदरात पाडून घेण्यास सुरुवात केली. मोठ्या प्रमाणात झालेल्या विक्रीमुळे बाजारातील किमती खाली आल्या. त्याचवेळी वाढलेल्या दरांमुळे प्रत्यक्ष खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांनीही खरेदीला काही प्रमाणात विराम दिला. मागणीत झालेली घट आणि नफावसुली यामुळे दरांवरील दबाव आणखी वाढला.
पुढील काळात दर आणखी घसरणार की पुन्हा तेजी येणार?
अल्पकालीन काळात सोने आणि चांदीच्या बाजारात अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता आहे. कच्च्या तेलाच्या किमती, अमेरिकेतील व्याजदर, डॉलरची स्थिती आणि जागतिक आर्थिक घडामोडी यावर पुढील दरांची दिशा अवलंबून असेल. मात्र, दीर्घकालीन दृष्टीने सोन्याला मध्यवर्ती बँकांकडून मिळणारा पाठिंबा आणि जागतिक भू-राजकीय तणाव यामुळे मागणी टिकून राहू शकते.
चांदीच्या किमतीतही मोठ्या घसरणीनंतर काही प्रमाणात सुधारणा होण्याची शक्यता बाजारातील तांत्रिक विश्लेषणातून व्यक्त केली जात आहे. मात्र, दर पुन्हा वाढतील याची खात्री देता येत नाही. त्यामुळे सध्याच्या घसरणीकडे खरेदीची संधी म्हणून पाहण्यापूर्वी बाजारातील स्थिती, गुंतवणुकीचा कालावधी आणि जोखीम यांचा विचार करणे आवश्यक आहे.
एकूणच, विक्रमी तेजीचा प्रवास केल्यानंतर सोने-चांदीच्या बाजारात मोठी उलथापालथ सुरू झाली आहे. त्यामुळे आगामी काळात या दोन्ही मौल्यवान धातूंचे दर कोणते वळण घेतात, याकडे ग्राहक आणि गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.
अमेरिकेतील व्याजदर आणि महागाईचा दबाव-
सोने-चांदीच्या दरातील घसरणीमागे अमेरिकेतील आर्थिक घडामोडी महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाईचा दबाव वाढण्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक फेडरल रिझर्व्ह व्याजदरात कपात करण्याऐवजी ते उच्च पातळीवर कायम ठेवू शकते किंवा वाढवू शकते, अशी अपेक्षा बाजारात निर्माण झाली आहे. व्याजदर वाढल्यास किंवा रोख्यांवरील परतावा आकर्षक झाल्यास गुंतवणूकदार सोन्या-चांदीऐवजी इतर पर्यायांकडे वळतात. कारण या मौल्यवान धातूंवर नियमित व्याज मिळत नाही. परिणामी त्यांच्या मागणीवर आणि किमतींवर दबाव निर्माण होतो.
डॉलर मजबूत झाल्याने मौल्यवान धातूंना फटका-
आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोने आणि चांदीचा व्यवहार प्रामुख्याने अमेरिकन डॉलरमध्ये होतो. डॉलरचे मूल्य वाढल्यास इतर देशांतील खरेदीदारांसाठी या धातूंची खरेदी महाग होते. त्यामुळे मागणी कमी होण्याची शक्यता असते. सध्या मजबूत डॉलरचाही सोने आणि चांदीच्या दरांवर परिणाम होत असल्याचे मानले जात आहे.
चांदीच्या घसरणीमागे औद्योगिक मागणीचा मुद्दा-
सोन्याच्या तुलनेत चांदीच्या किमतीत अधिक मोठी घसरण होण्यामागे तिचे औद्योगिक महत्त्व हे एक कारण आहे. सौरऊर्जा प्रकल्प, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि विविध उत्पादन उद्योगांमध्ये चांदीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. आर्थिक मंदीची भीती किंवा औद्योगिक मागणी कमी होण्याचे संकेत मिळाल्यास चांदीच्या दरावर दुहेरी दबाव येतो. त्यामुळे गुंतवणुकीबरोबरच औद्योगिक वापरावर अवलंबून असलेल्या चांदीच्या किमतीत मोठे चढ-उतार पाहायला मिळतात.
गुंतवणूकदारांकडून नफावसुली-
सोने आणि चांदीने यापूर्वी विक्रमी उच्चांक गाठल्यामुळे अनेक गुंतवणूकदारांनी नफा पदरात पाडून घेण्यास सुरुवात केली. मोठ्या प्रमाणात झालेल्या विक्रीमुळे बाजारातील किमती खाली आल्या. त्याचवेळी वाढलेल्या दरांमुळे प्रत्यक्ष खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांनीही खरेदीला काही प्रमाणात विराम दिला. मागणीत झालेली घट आणि नफावसुली यामुळे दरांवरील दबाव आणखी वाढला.
पुढील काळात दर आणखी घसरणार की पुन्हा तेजी येणार?
अल्पकालीन काळात सोने आणि चांदीच्या बाजारात अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता आहे. कच्च्या तेलाच्या किमती, अमेरिकेतील व्याजदर, डॉलरची स्थिती आणि जागतिक आर्थिक घडामोडी यावर पुढील दरांची दिशा अवलंबून असेल. मात्र, दीर्घकालीन दृष्टीने सोन्याला मध्यवर्ती बँकांकडून मिळणारा पाठिंबा आणि जागतिक भू-राजकीय तणाव यामुळे मागणी टिकून राहू शकते.
चांदीच्या किमतीतही मोठ्या घसरणीनंतर काही प्रमाणात सुधारणा होण्याची शक्यता बाजारातील तांत्रिक विश्लेषणातून व्यक्त केली जात आहे. मात्र, दर पुन्हा वाढतील याची खात्री देता येत नाही. त्यामुळे सध्याच्या घसरणीकडे खरेदीची संधी म्हणून पाहण्यापूर्वी बाजारातील स्थिती, गुंतवणुकीचा कालावधी आणि जोखीम यांचा विचार करणे आवश्यक आहे.
एकूणच, विक्रमी तेजीचा प्रवास केल्यानंतर सोने-चांदीच्या बाजारात मोठी उलथापालथ सुरू झाली आहे. त्यामुळे आगामी काळात या दोन्ही मौल्यवान धातूंचे दर कोणते वळण घेतात, याकडे ग्राहक आणि गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.
