
Image Source:(Internet)
दुबईहून इस्रायलच्या तेल अवीवकडे जाणाऱ्या फ्लायदुबईच्या FZ1073 विमानात गंभीर घटना घडल्याचा दावा करण्यात आला आहे. ३० सप्टेंबर २०२६ रोजी घडलेल्या या घटनेत भारतीय कॅप्टन स्मित मच्छार यांच्यावर कॉकपिटमध्ये कुऱ्हाडीने हल्ला करण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे. या प्रकरणात ओमानचा नागरिक असलेल्या सह-वैमानिकावर संशय व्यक्त करण्यात आला आहे.
इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी या घटनेबाबत माहिती देताना सांगितले की, विमानाचे अपहरण करण्याचा आणि ते पाडण्याचा प्रयत्न झाल्याचा आरोप आहे. मात्र, परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यात यश आले आणि विमान अखेर सौदी अरेबियात सुरक्षितपणे उतरले.
या घटनेनंतर कॅप्टन स्मित मच्छार यांच्या भूमिकेचेही कौतुक करण्यात आले. हल्ल्यात जखमी झाल्यानंतरही त्यांनी कॉकपिटचा दरवाजा उघडल्याचे सांगितले जात आहे. त्यानंतर विमानातील कर्मचारी आणि काही प्रवाशांनी कॉकपिटमध्ये प्रवेश करून संशयित हल्लेखोराला ताब्यात घेतल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
विमानात कुऱ्हाड असते तरी का?
या घटनेनंतर सर्वाधिक चर्चा होत आहे ती विमानातील कुऱ्हाडीची. विमानाच्या कॉकपिटमध्ये असलेल्या या साधनाला विमान वाहतूक क्षेत्रात ‘क्रॅश ॲक्स’ म्हटले जाते. ही कुऱ्हाड प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी ठेवलेले शस्त्र नसून आपत्कालीन परिस्थितीत उपयोगी पडणारे उपकरण आहे.
विमानात आग लागणे, अपघातानंतर एखादा भाग अडकणे किंवा आपत्कालीन परिस्थितीत अडथळा निर्माण होणे अशा प्रसंगी क्रॅश ॲक्सचा वापर केला जाऊ शकतो.
क्रॅश ॲक्सचा वापर कुठे होतो?
आगीच्या परिस्थितीत: इलेक्ट्रिकल पॅनेल किंवा इतर बंदिस्त भागामध्ये आग लागल्यास संबंधित भागापर्यंत पोहोचण्यासाठी अडथळा तोडण्यास तिचा उपयोग होऊ शकतो.
आपत्कालीन बाहेर पडण्यासाठी: अपघातानंतर काही भाग अडकला किंवा मार्ग बंद झाला तर अडथळा दूर करण्यासाठी हे साधन वापरता येते.
बचावकार्यात: विमानाच्या आतील संरचनेचा काही भाग तोडून आपत्कालीन मार्ग तयार करण्याची गरज भासल्यास त्याचा उपयोग होऊ शकतो.
ही कुऱ्हाड सामान्यतः कॉकपिटमध्ये सुरक्षित ठिकाणी ठेवली जाते आणि प्रवाशांना ती सहज उपलब्ध नसते. तिचा उद्देश केवळ आपत्कालीन परिस्थितीत विमान कर्मचाऱ्यांना मदत करणे हा आहे.
मात्र याच उपकरणाचा हल्ल्यात वापर?
या प्रकरणात नेमके काय घडले, याबाबत अधिकृत तपासातूनच स्पष्ट चित्र समोर येईल. उपलब्ध माहितीनुसार, आपत्कालीन उपकरण म्हणून विमानात ठेवलेल्या क्रॅश ॲक्सचा कथित हल्ल्यात वापर झाल्याचे सांगितले जात आहे.
फ्लायदुबईने या घटनेबाबत सध्या सावध भूमिका घेतली असून, विमानातील नेमक्या परिस्थितीचा तपास सुरू असल्याचे म्हटले आहे. तपास पूर्ण होण्यापूर्वी कोणताही अंतिम निष्कर्ष काढू नये, असे कंपनीने स्पष्ट केले आहे.
दरम्यान, घटनेनंतर फ्लायदुबईने इस्रायलला जाणाऱ्या काही उड्डाणांवर तात्पुरती स्थगिती दिल्याचे सांगितले जात आहे. संशयित सह-वैमानिकाला सौदी अरेबियातील अधिकाऱ्यांनी ताब्यात घेतल्याची माहितीही समोर आली आहे.
या घटनेमुळे विमानातील आपत्कालीन उपकरणांचा वापर आणि कॉकपिटच्या सुरक्षेबाबत पुन्हा एकदा प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. मात्र, या घटनेचे नेमके कारण आणि घटनाक्रम अधिकृत तपासानंतरच स्पष्ट होणार आहे.